To zaravina.gr χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτής της ιστοσελίδας αποδέχεστε τη χρήση των cookies.

Αδελφότητα Λιμνίων Πωγωνίου Ηπείρου

elenfrdeitsr

Στοιχεία Σύνδεσης

Τοπικη Κοινοτητα Λιμνης

Print Friendly, PDF & Email

Αξιολόγηση Χρήστη: 5 / 5

Αστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια Ενεργά
 


 

 

Γενικά Στοιχεία

 

Η Λίμνη Πωγωνίου Ιωαννίνων είναι οικισμός της επαρχίας Πωγωνίου. Αποτελεί το πρώτο χωριό που συναντάται στην ιστορική και ακριτική επαρχία και διοικητικά, ανήκει μετά τη συνένωση Δήμων και Κοινοτήτων του ν. 3852/2010 (Σχέδιο Καλλικράτης), στο Δήμο Πωγωνίου. Παλαιότερα αποτελούσε Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Δελβινακίου ενώ αρχικώς και για 84 χρόνια, απ' την ένωση της Ηπείρου-το 1913-με την Ελλάδα, έως το 1997 που άρχισε η μαζική συνένωση Δήμων και Κοινοτήτων, αποτελούσε την Κοινότητα Λίμνης.

Βρίσκεται σε υψόμετρο 580 μ. και στην τελευταία απογραφή του 2011, κατέγραψε 99 κατοίκους. Το πιο κοντινό μεγάλο αστικό κέντρο είναι τα Ιωάννινα σε απόσταση 46 χλμ. ενώ παράλληλα απέχει από τα ελληνοαλβανικά σύνορα 18 χλμ. Απ' τους υπόλοιπους κοντινούς οικισμούς, η Σιταριά βρίσκεται σε απόσταση 6,9 χλμ, ακολούθως η Βήσσανη σε απόσταση 7,2 χλμ και τέλος, τα Κάτω Ραβένια σε απόσταση 7,4 χλμ.

 

 

Διοικητικά όρια

 

Η Τοπική Κοινότητα (Λίμνης) αποτελεί υποδιαίρεση (η πρώτη βαθμίδα) της τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς και αντκατέστησε το Δημοτικό Διαμερίσμα του Σχεδίου "Καποδίστριας", το οποίο με τη σειρά του είχε κατηργήσει την Κοινότητα.

Η συνολική έκταση της Τοπικής Κοινότητας Λίμνης ανέρχεται-περίπου-σε 10,05 km2 και βρίσκεται στα κέντρικά του Δήμου Πωγωνίου. Συνορεύει με 5 Τοπικές Κοινότητες, του Δελβινακίου και της Βήσσανης στα βόρεια-βορειοανατολικά, του Κρυονερίου και της Σιταριάς στα δυτικά και τέλος με την Κοινότητα των Κάτω Ραβενίων στα νότια, όπου τις χωρίζει ο Γορμός ποταμός. Το χαμηλότερο  σημείο της περιοχής συναντάται στο νότιο κομμάτι της κτηματικής περιφέρειας κοντά στη θέση "Αγίους" στα 414 μ. και το υψηλότερο στα βόρεια, προς τη Ρονίτσα, όπου προσεγγίζει τα 930μ.

Στα όρια της, τα οποία συμπίπτουν φυσικά, με τα παλιά όρια της Κοινότητας περιλαμβάνεται η Λίμνη Ζαραβίνας στα δυτικά προς το Κρυονέρι, στα νότια-πρός τα Κάτω Ραβένια-το μέρος του ποταμού Γορμού που τη διαπερνά, ενώ η μισή της περιοχή, 4,58 km2 περίπου, είναι ενταγμένη στο ευρωπαικό δίκτυο προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος NATURA-2000 (μαζί με τις γειτονικές περιοχές της κοιλάδας του Γορμού ποταμού, το δάσος της Μερόπης και το Ωραιόκαστρο), με υψηλή μάλιστα προτεραιότητα προστασίας και με κωδικό GR2130010 (NATURA-2000).

 

 

Εικ. 1 Η Κοινότητα και τα όρια της εντός του Δήμου Πωγωνίου

 

  • Με έντονους χρωματισμούς, ο οικισμός (δεξιά στον χάρτη).
  • Με έντονο πράσινο χρώμα, η προστατευόμενη περιοχή με τη Λίμνη Ζαραβίνας

 

 

Εικ. 2 Σημαντικότερες τοποθεσίες & Δραστηριότητες 

 

 

 

 

Ιστορία

 

Για την ίδρυση του χωριού, λίγα στοιχεία είναι γνωστά. Πάντως εμφανίζεται σε χάρτες της περιοχής από τον 18ο αιώνα. Η ονομασία, πάλι, αποτελεί νεοελληνική προίκα. Το χωριό ήταν, είναι και θα είναι γνωστό τόσο σε όλους εμάς όσο και σε όλους τους Πωγωνήσιους ως Ζαραβίνα. Η ονομασία Λίμνη αποδόθηκε το 1928 από το-τότε-ελληνικό κράτος στα πλαίσια επαναβαπτισμού πλήθους οικισμών και περιοχών στις "Νέες Χώρες", δηλαδή των περιοχών της Ηπείρου, της Μακεδονίας, της Θράκης και των νησιών του ανατολικού Αιγαίου που προσαρτήθηκαν στην Ελλάδα μετά τους βαλκανικούς πολέμους. Συγκεκριμένα με βάση το Φ.Ε.Κ.  81Α της 14.05.1928, στην επαρχία Πωγωνίου και στις όμορες περιοχές μετονομάστηκαν περισσότεροι απ' τους μισούς οικισμούς

 

 

 Eικόνα 3, Απόσπασμα του ΦΕΚ με τη μετονομασία

 

 

Η οργανωμένη προσπάθεια εξελληνισμού ονομασιών περιοχών, είχε βέβαια ξεκινήσει από πολύ πρωτύτερα με το περίφημο διάταγμα  περί συστάσεως επιτροπείας προς μελέτη των τοπωνυμίων τής Ελλάδος και εξακρίβωση του ιστορικού λόγου αυτών”. Φυσικά, μετά το τέλος των βαλκανικών πολέμων και με αιτιολογία... "εθνικούς" λόγους, οι ονομασίες οι οποίες δεν είχαν ελληνική ρίζα αλλά σλάβικη, τούρκικη κ.λπ. ή δεν ήταν εύηχες (για ποιούς;)  βρέθηκαν στο επίκεντρο. Έτσι, και με τη συνεργασία δεκάδων δασκάλων, δημοσίων υπαλλήλων καί άλλων λειτουργών επιβλήθηκαν οι νέες ονομασίες σε χιλιάδες οικισμούς, χωρίς φυσικά να ενδιαφερθούν ιδιαίτερα για τη γνώμη των άμεσα ενδιαφερομένων δηλαδή των κατοίκων αυτών των περιοχών. Δεν παρέλειψαν βέβαια, να απειλήσουν με κυρώσεις, όσους δε θα συμβάδιζαν με την νέα πραγματικότητα. Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, ελλείψει φαντασίας των νομοθετούντων, ήταν η μισή χώρα να γεμίσει από Περιστέρια, Λίμνες, Μηλιές, Κεφαλόβρυσα και η άλλη μισή με ονομασίες "Αγίων". Πάντως οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι η νέα ονομασία του χωριού μας, δε θα δυσκόλεψε πολύ τους υπευθύνους...

 

 -Προέλευση Ονομασίας

 

Για την προέλευση της ονομασίας Ζαραβίνα, υπάρχουν πολλές εκδοχές. Η πλειονότητα αυτών, προσδιορίζει την ονομασία ως σλαβική.  Στον τουριστικό οδηγό της Περιφέρειας Ηπείρου, όπου αναφέρεται κυρίως στη θέση Ζαραβίνα δηλαδή την περιοχή που γειτνιάζει με τη λίμνη, (βασισμένο στο έργο του Ι. Λαμπρίδη από το τεύχος Πωγωνιακά του 1886), σημειώνεται ότι "... το παλιό όνομα Ζαραβίνα κρατάει από το μακρινό παρελθόν και προέρχεται από το «Ζιαρ» που σημαίνει «ανθρακιά, πυρκαγιά». Κι αυτό γιατί η γύρω περιοχή ήταν γεμάτη δάση, από τα οποία οι κάτοικοι του κοντινού χωριού Κρυονερίου έφτιαχναν ξυλάνθρακες, δηλαδή ήταν κυρίως ανθρακείς...".

Μία άλλη εκδοχή δίνει ο - γενν. στη Ρωσία - Γερμανός γλωσσολόγος Max Vasmer. Στο έργο του "Οι Σλάβοι στην Ελλάδα", στη μόνη μέχρι σήμερα - παρά τις αδυναμίες της- μελέτη, συνολικής καταγραφής σλαβικών τοπωνυμιών στη χώρα μας, εντάσσει την ονομασία ξεκάθαρα, ως έχουσα σλαβική προέλευση και την αναφέρει ανάμεσα στα 412 τοπωνύμια της Ηπείρου, που θεωρεί ο ίδιος ως σλαβικά1. Συγκεκριμένα υποστηρίζει ότι η ονομασία, ετυμολογικά, μπορεί να συγκριθεί με το Žeravina, στα βουλγάρικα, Žeravna, Žeravino που προέρχεται από τις νοτιο-σλαβικές λέξεις žeravь, žeravlь ή жѐра̄в στα κυριλλικά, δηλαδή ζεράβ που σημαίνει "γερανός" (το πτηνό). Θεωρεί ότι η ονομασία είναι μάλλον zeravьna όπου η κατάληξη δεν προέρχεται από το -vīna και ότι το "ε" της πρώτης συλλαβής αφομοιώθηκε στη γλώσσα μας ως "α". Στο σημείο αυτό να αναφέρουμε ότι o Vasmer θεωρείται απ' τους πιο αξιόπιστους σλαβολόγους, παρόλα αυτά το έργο του έχει δεχθεί κριτική τόσο διότι δημοσιεύθηκε το 1941, την περίοδο του Ναζισμού (κάποιοι κύκλοι θεωρούν ότι δείχνει ανεξήγητο ενδιαφέρον για την Ελλάδα...) όσο και γιατί στο έργο του, λανθασμένα, αναφέρει ορισμένα τοπωνύμια ως σλαβικά ενώ μπορούν να εξηγηθούν στα ελληνικά.

 

Σε εντελώς διαφορετική διάσταση κινείται ο Ηπειρώτης Λόγιος και Συγγραφέας, Παναγιώτης Αραβαντινός (1811-1870). Στο βιβλίο του "Χρονογραφία της Ηπείρου" που εκδόθηκε το 1856 και μεταξύ άλλων αναφέρεται και σε στατιστικά στοιχεία της περιόδου, αναφέρει το χωριό ως Ζαροβίνα και το αποδίδει ως "Καισαρόχωρον"

 

Eικόνα 4, Σχετικό απόσπασμα από τη Χρονογραφία της Ηπείρου (σελ. 366)

 

Ζαροβίνα αναφέρει την ονομασία και ο Γερμανός γεωγράφος Alfred Philippson, στο βιβλίο του  "Thessalien und Epirus. Reisen und Forschungen im Nordlichen Griechenland" (= Θεσσαλία και Ήπειρος. Ταξίδια και Εξερευνήσεις στην Βόρεια Ελλάδα), Βερολίνο 1897. Πάντως ο Vasmer, έχοντας γνώση για τη συγκεκριμένη αναφορά τόσο του Αραβαντινού όσο και του Philippson, πιστεύει ότι εφόσον το "Ζαροβίνα" είναι η ορθή ονομασία, τότε ετυμολογικά θα έχει εντελώς διαφορετική προέλευση. Σ' αυτή την περίπτωση, θεωρεί ότι στη σλαβική θα προερχόται από το Zarovьno, το οποίο σημαίνει "πίσω από την τάφρο, το αυλάκι κ.λπ".  Ενώ θεωρεί λανθασμένη, ετυμολογικά, την ελληνική προσέγγιση του Αραβαντινού για το "Καισαρόχωρον". 

Τέλος δε θα μπορούσαμε να παραλείψουμε και την εκδοχή, που είναι διαδεδομένη στην περιοχή μας, ότι η ονομασία Ζαραβίνα, αποτελεί κάποιου είδους παράφραση της σλαβικής φράσης "Добра вина" (Dobra vina, ντομπρα βίνα) που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει "Καλό κρασί-α". Λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιοχή είχε μέχρι πρόσφατα αμπέλια λίγο πιο έξω απ' τον οικισμό, ίσως και να είναι μια σημαντική  ένδειξη της προελεύσεως της ονομασίας.

Άλλωστε σε διάφορους ιστορικούς-αλλά και νεότερους-χάρτες αποτυπώνεται και ως Τσεραβίνα, Ζαρουβίνα, Τζαραβίνα, Τζέροβινα κ.α.

Να επισημάνουμε, ότι η επιστήμη της Γλωσσολογίας έχει, κατα καιρούς βρεθεί παγκοσμίως, στο επίκεντρο αντιπαράθεσης διαφόρων εθνικιστικών κύκλων, εξυπηρετώντας συγκεκριμένους σκοπούς. Πολλές φορές μάλιστα, η ευθύνη βαραίνει τους ίδιους τους Γλωσσολόγους. Χωρίς να είμαστε σε θέση να εξακριβώσουμε, ποιά εκδοχή αντικατοπτρίζει και την πραγματικότητα για την προέλευση της ονομασίας (δεν έχουμε και τις απαραίτητες γνώσεις άλλωστε...) σημειώνουμε τα εξής:

  1. Είναι γνωστό ότι σλαβικά φύλα, εγκαταστάθηκαν στην Ήπειρο από τον 7ο-8ο αι. μ.Χ., ενώ κατέβηκαν μέχρι και την Πελοπόννησο, αργότερα.
  2. Τα φύλα αυτά, εγκαταστάθηκαν κατά κύριο λόγο σε ορεινές ή ημιορεινές περιοχές (το αποδεικνύει και η πληθώρα σλαβικών τοπωνυμιών σε τέτοια μέρη) όπου η Βυζαντινή άμυνα ήταν λιγότερο αποτελεσματική καθότι ο πλούτος συγκεντρώνονταν κυρίως σε πεδιάδες και ακτές.
  3. Στην πλειονότητά τους ήταν γεωργοί-κτηνοτρόφοι ενώ τα τοπωνύμιά τους χαρακτηρίζονταν από την καθημερινότητά τους, τη φύση κ.λπ. ενω δεν υπάρχουν αναφορές για τοπωνύμια που σχετίζονται με θρησκευτικό περιεχόμενο ή αφηρημένες έννοιες.
  4. Οι περισσότεροι εξ αυτών αφομοιώθηκαν, διότι διαφορετικά δε θα είχαν χάσει την ταυτότητά τους (προφανώς όπου δεν ήταν πλειοψηφία).
  5. Πολλά σλαβικά τοπωνύμια δεν αποτελούν πρωτογενείς σλαβικές ονοματοθεσίες αλλά δευτερογενείς σχηματισμούς που δόθηκαν από τρίτους (Έλληνες, Βλάχους, Αλβανούς κ.λπ)

Περισσότερα, αναφορικά με τη σλαβική διείσδυση στην Ελλάδα μπορείτε να δείτε εδώ, όπου παρατείθεται ένα εξαιρετικό απόσπασμα από το βιβλίο της Μαρίας Νυσταζοπούλου Πελεκίδου, «όψεις της Βυζαντινής Κοινωνίας 8», Ιδρύματος Γουλανδρή-Χόρν, 1993.

 

 

Συνεχίζεται...

 

 

Πηγές

  1. Max Vasmer, Die Slaven in Griechenland, Berlin, 1941 (Απόσπ. γερμ. :...Ζαραβίνα ON, Kr. Pogoníu (Lex.). Es könnten verglichen werden skr. ON Žeravina, bulgar. Žeravna, Žeravino, die zu südslav. žeravь, žeravlь »Kranich«, skr. žerav, neben ždral, ždrao, zdralj, bulg. žerav gehören. Die Grundform ist eher *zeravьna als -vīna. Der Vokal der ersten Silbe konnte im Griechischen durch Assimilation an die zweite Silbe zu a werden. Diese Etymologie kann allerdings durch eine ganz andere ersetzt werden, wenn die durch Aravandinos und Philippson, Epirus 210 ff., bezeugte Form Ζαροβίνα, Zarovína alt sein sollte. Dann müßte offenbar von einem slav. *Zarovьno »hinter dem Graben gelegen« ausgegangen werden. Diese zweite Deutung ist vielleicht der ersteren vorzuziehen. Wohl nur durch eine falsche etymologische Verknüpfung mit dem Worte für Zar aus slav. cěsarь ist die von Aravand. gegebene zweite Namenform Καισαρόχωρον zu erklären...)
0
0
0
s2sdefault

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 11 επισκέπτες και κανένα μέλος

Copyright © 2018. Αδελφότητα Λιμνίων Πωγωνίου Ηπείρου. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος.